خدا یا در لحظه نبودنم غافل از من نبوده ای
و من در لحظه لحظه بودنم به یادت نبوده ام

آیا باید از پیامبر (ص) نیز مانند قرآن پیروی نمودبازگشت به تحقیقات دینی
ثبت شده در تاریخ 03-آذر-1392 -- تعداد بازدید : 1235 بار

هو العالم


با توجه به گپ و گفتی که با یکی از دوستانم در خصوص یکی از مسائل دینی داشتم ، تصمیم گرفتم راجع به آن مسئله مقداری در فضای انیترنت تحقیق کنم و تتیجه این تحقیق را با درج منابع در اختیار همه قرار دهم .

موضوع بحث ما در خصوص علت تبعیت از پیامبر و اهل بیت صلوه الله علیه و آله  بود ، خوشبختانه هر دو قرآن را به عنوان کتاب مرجع قبول داشتیم ولی دوستم ، می گفت پیامبر صلوه الله علیه و آله در طول عمر خویش معاذ الله خطای بسیاری مرتکب شده است و دلیلی بر واجب بودنِ تبعیت از ایشان وجود ندارد ، و من هر گونه که دوست دارم قرآن را مطالعه کرده و نسبت به برداشت خودم ، در زندگی عمل می کنم ، چون قرآن را به عنوان یک کتاب آسمانی قبول دارم و میدانم احکام آن کامل و صحیح است .

متاسفانه چون من تسلط کامل روی آیات قرآن نداشتم نتوانستم در همان لحظه جواب قانع کننده ای با آیات قرآن به او بدهم ، برای همین در فرصتی مناسب تحقیقاتی کردم که تنایج آن به شرح زیر است .


دلیل عقلی : باید بدانیم که در هنگام صحبت کردن ، الفاظی که به کار می بریم جهات مختلف و معانی خاصی را در بر دارند ، که ذهن آنها را تجزیه و تحلیل می نماید ،  الفاظ  که تشکیل دهنده جملات هستند ، دقیقا مانند یک فرمول ریاضیِ متشکل از اعداد در ذهن دارای قوانین و مقرراتی هستند ، و ذهن هر کسی این توانایی را دارد ، تا به سادگی ، پس از چینش کلمات در جای مناسبِ خود نتیجه گیری کامل را بنماید .

در زمان ما شبه های زیادی در جامعه رواج دارد که اکثر آنها به سادگی توسط عموم مردم قابل پاسخگویی است ، اما به دلیل نبود آگاهی از قواعد موجود در علم منطق ، همه ی مردم نمی توانند ، کلام صحیح و غلط را از یکدیگر تفکیک کنند .

به طور مثال در همین موضوع گفتگو ، وقتی ما میگوییم که قرآن رابه عنوان یک کتاب کامل و الگوی مناسب زندگی بشر قبول داریم ، و در زندگی خود به آن مراجعه می کنیم ، اما پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله   را ، معاذ الله فردی خطا کار می دانیم  ، این یک تناقض در گفتار است .

با توجه به اینکه ، از افراد بشر بجز انبیاء الهی و اولیاءِ او هرگز، ملکِ مقربِ خداوند ، حضرت جبرئیل را ندیده است و پیام وحی را با گوش خود نشنیده است و کسی هرگز نتوانسته است ، وجود خداوند سبحان را اثبات نماید ، مگر با براهین عقلی ، پس ما تنها به قول پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله اعتماد کرده ایم و این قول را سندی برای اصلاح و بهبود زندگی خود قلم داد می کنیم .

حال میدانیم که هر خطایی ناشی از فساد در نفس و افکار و همچنین ناشی از ضعف در عقل و دانش است ، به اثبات حکما ، حال چگونه ممکن است که ما از فردی خطا کار مطلبی را قبول کنیم و آنرا سرلوحه ی زندگی خود قرار دهیم .حتما هر کسی می داند که اعتماد به فردی خطا کار خود خطایی بزرگ است .

  اگر خطایی در وجود مقدس پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله فرض کنیم ، اول از همه بجای آنکه اعمال و گفتارغیر قرآنی او را مردود قلمداد کنیم ، باید در قرآن که سند نبوتِ ایشان است شک کنیم و او را دروغ فرض کنیم و اگر یکی را صحیح بدانیم و دیگیری را غلط ، جمع نقیضین خواهد بود و محال.

چه بسا پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله توصیه های بسیاری در خصوص احکام داشته اند ، که در قرآن نیست به طور مثال تفسیر آیات مجمل قرآن ، در خصوص نحوه نماز خواندن و روزه گرفتن و غیره .

چگونه میشود که ما درزمانی ، کلامی که از دهان مبارک ایشان بیرون می آید را صادق محض و واجب العطاعت قلمداد کنیم ( وجوب نماز ) و کلام دیگر را که  مدتی بعد می فرمایند ( تشریح نماز )  مشکوک به کذب و یا ، دارای خطا قلم داد کنیم .



دلیل قرآنی : دوستانی هستند که با اعجاز قرآن مانوس شده ، و به لطف خداوند سبحان یقین کرده اند که قرآن یک معجزه ، در تمام طول تاریخ بوده و خواهد بود ، ادامه بحث ، یعنی اثبات وجوب تبعیت از رفتار و گفتار پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله را توسط آیات قرآن پی می گیرم ( به لطف و عنایت خداوند سبحان ) و همچنین اگر دوستانی هستند که به معجزه بودن و بی نظیر بودن آن یقین ندارند ، میتوانند به سادگی در اینترنت جستجو کرده و دلایل و موجهات این موضوع را بدست آورند .



1 – یکی از معروف ترین آیات در این خصوص آیه 59 سوره نسا است : (يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِکَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً )


معنی : (ای کسانی که ایمان آورده اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [ اوصیای پیامبر ] را! و هر گاه در چیزی نزاع داشتید ، آن را به خدا و پیامبر بازگردانید ( و از آنها داوری بطلبید ) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید! این کار برای شما بهتر ، و عاقبت و پایانش نیکوتر است


در این آیه خداوند سبحان ، به وضوح اطاعت از پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله به عنوان یک دستور از سوی خویش ، بیان فرموده و این امر را موجب سعادت اخروی مومنین ، بیان فرموده است


2 – آیه 20 سوره انفال  : (يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ أَنْتُمْ تَسْمَعُونَ)


معنی : ای کسانی که ایمان آورده اید! خدا و پیامبرش را اطاعت کنید و سرپیچی ننمایید در حالی که ( سخنان او را ) می شنوید


در این آیه کلمه ( رسوله ) با واو عطف به فعل (أَطيعُوا ) عطف گردیده است ، که در ادبیات عرب وقتی کلمه ای با واو عطف به معطوف خود عطف می گردد ، دقیقا در حکم معطوف خواهد بود ، به این معنی که در این آیه و آیاتی مانند این ، که در ادامه ذکر خواهد شد ، قرآن به وضوح اطاعت از پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله را دقیقا در حکم اطلاعت از خداوند جل جلاله قرار داده است ، و بدیهی است ، اگر ما به وجود خداوند سبحان ایمان داریم ، و میدانیم که حکمت و علم ، مختص خداوند است ، به علت و چرایی این احکام نباید شک داشته باشیم ، و فرمان خداوند سبحان را بی چون و چرا باید بپذیریم .

 3 – در سوره شعرا طی چندین آیه ، پشت سر هم از زبان حضرت نوح علی نبینا وآله علیهم صلوه مردم ، به تقوای الهی و اطاعت از حضرت نوح علی نبینا و آله علیهم صلوه دعوت شده اند . بدیهی است وقتی در قرآن این دستور به این صورت دفعتا تکرار می شود ، و ما میدانیم که  مقام و رتبه و منزلت پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله ، طبق آیات و روایات از تمامی انبیاء بالاتر است ، لذا این خود تاکیدی بر وجوب اتاعتِ امت از پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله می باشد .


آیه 108 سوره شعرا :(فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطيعُونِ )

 آیه 110 سوره شعرا

آیه 126 سوره شعرا

آیه 131 سوره شعرا

آیه 144 سوره شعرا

آیه 150 سوره شعرا

آیه 163 سوره شعرا

آیه 179 سوره شعرا


4 – همچنین آیات زیر همگی بیانگر تاکید خداوند سبحان در وجوب اطاعت امت از پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله می باشد :


سوره آل عمران آیه 32 : (قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْکافِرينَ )


معنی : بگو خدا و رسول را اطاعت کنید اگر قبول نکردند بدانند که خدا کافران را دوست نمی دارد


سوره آل عمران آیه 50 :  (وَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ لِأُحِلَّ لَکُمْ بَعْضَ الَّذي حُرِّمَ عَلَيْکُمْ وَ جِئْتُکُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطيعُونِ )

معنی : و نیز در حالی که تورات را تصدیق دارم و آمده ام تا بعضی از چیزها که بر شما حرام شده حلال کنم ، و به وسیله آیتی از پروردگارتان آمده ام ، پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید .


سوره آل عمران آیه 132 : (وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ )


معنی : از حکم خدا و رسول او فرمان برید باشد که مشمول رحمت و لطف خدا شوید


سوره مائده آیه 92 :  (وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلى‏ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ )


معنی : فرمانبری خدا و اطاعت رسول کنید و دوری کنید از منهیات چه اگر گوش ندهید و اعراض کنید باید بدانید که تنها بر عهده رسول ما بلاغ آشکار است و بس


سوره انفال آیه 1 :  (يَسْئَلُونَکَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِکُمْ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنينَ )


معنی : از تو از انفال پرسش می کنند ، بگو انفال مال خدا و رسول است ، پس از خدا بترسید ، و میان خود صلح برقرار سازید ، و خدا و رسول او را اطاعت کنید اگر با ایمان هستید


سوره انفال آیه 20 : (يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ أَنْتُمْ تَسْمَعُونَ )


معنی : ای کسانی که ایمان آورده اید فرمان برید خدا و فرستاده اش را و برنگردید از او با اینکه می شنوید


سوره انفال آیه 46 : (وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُکُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرينَ )


معنی : و فرمانبری کنید خدا و فرستاده اش را و نزاع مکنید که سست شوید ، و در نتیجه نیرویتان تحلیل رود و خویشتن داری کنید که خدا با خویشتن داران است


سوره نور آیه 54 :  (قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْکُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطيعُوهُ تَهْتَدُوا وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبينُ )

معنی : بگو خدا را اطاعت کنید و پیغمبرش را ، زیرا اگر از اطاعت آن دو سر برتابید فقط تکلیف خود را انجام نداده اید ، و به او ضرری نرسانده اید چون او مکلف به تکلیف خویش و شما مکلف به تکلیف خویشید ، اگر او را اطاعت کنید هدایت یابید و بر عهده پیغمبر وظیفه ای جز بلاغ آشکار نیست


 سوره نور آیه 56 :  (وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ )

معنی : نماز کنید و زکات دهید و این پیغمبر را اطاعت کنید شاید خدا رحمتتان کند


سوره محمد (صلوه الله علیه و آله) آیه  33 : (يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَکُمْ )


معنی : ای کسانی که ایمان آورده اید! اطاعت کنید خدا را ، و اطاعت کنید رسول ( خدا ) را ، و اعمال خود را باطل نسازید


سوره مجادله آیه 13 : (أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواکُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللَّهُ عَلَيْکُمْ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ اللَّهُ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ )


معنی : آیا ترسیدید فقیر شوید که از دادن صدقات قبل از نجوا خودداری کردید؟! اکنون که این کار را نکردید و خداوند توبه شما را پذیرفت ، نماز را برپا دارید و زکات را ادا کنید و خدا و پیامبرش را اطاعت نمایید و ( بدانید ) خداوند از آنچه انجام می دهید با خبر است


سوره تغابن آیه 12  : (وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى‏ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ )


معنی : اطاعت کنید خدا را ، و اطاعت کنید پیامبر را و اگر روی گردان شوید ، رسول ما جز ابلاغ آشکار وظیفه ای ندارد


لازم به ذکر است که این آیات ، همه ی مواردِ بیان شده در قرآن در خصوص وجوبِ اطاعت از پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله نیست ، اما در خاتمه بیانی دیگر از قرآن را ذکر می کنم که فکر میکنم ختم کلام و حجتی کامل در این خصوص باشد ، چرا که خداوند سبحان به وضوح بیان می فرماید که هدف از ارسال نبی تنها ابلاغ احکام شرعی در قالب کتب آسمانی نیست بلکه ، هدف ارسال پیامبران را اطاعت و پیروری از آنها توسط مردم  اعلام می نماید .

سوره نسا آیه 64 : (وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحيماً )


معنی : و ما هیچ رسولی نفرستادیم ، مگر برای این که مردم او را به خاطر اینکه از طرف ما است اطاعت کنند ، و اگر نامبردگان بعد از آن خلاف کاریها- یعنی تحاکم نزد طاغوت و اعراض از رسول و سوگند دروغ- از در توبه نزد تو آمده بودند ، و از خدا طلب آمرزش کرده بودند ، و رسول برایشان طلب مغفرت کرده بود می دیدند که خدا توبه پذیر و مهربان است


و برای آنکه هر گونه شک و تردید بر طرف شود در آیه بعد ، می فرماید که مردم باید بدون هیچ چون و چرایی حکم تو را اطلاعت کنند ، و در ابتدا می فرماید فقط منافقین تصوری به غیر از این دارند .


سوره نساء آیه 65 : (فَلا وَ رَبِّکَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَکِّمُوکَ فيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا في‏ أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْليماً )


معنی : پس به پروردگارت سوگند- اینطور که منافقین پنداشته اند نیست ، - ایمانشان واقعی نیست ، مگر وقتی که تو را در مشاجراتی که برایشان پیش می آید. حکم قرار دهند ، و در دل خود از هر حکمی که راندی احساس آزردگی نکنند ، و حکم تو را بدون چون و چرا بپذیرند


البته علت اینکه مردم باید به صورت محض از گفتار و اعمال پیامبر اکرم صلوه الله علیه و آله پیروی نمایند نیز در قرآن بیان شده است ، که تنها به یک آیه اشاره می گردد ، درا ین آیه خداوند سبحان می فرماید که به رسول خدا کتاب ، حکمت و آنچه نمی دانسته آموخته  و بدیهی است ، کسی که آگاهی کامل دارد ، آنهم آگاهی که از سوی خداوند سبحان باشد ، و به علم همه چیز آگاه باشد ، اولاً : دور از خطا خواهد بود ، که خطا زاییده جهل است ، ثانیاً : شخصی آراسته به این ویژگیها آنهم بدست خداوند سبحان ، قطعا  واجب العطاعت خواهد بود .

 

سوره نساء ایه 113 :  (وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوکَ وَ ما يُضِلُّونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَضُرُّونَکَ مِنْ شَيْ‏ءٍ وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْکَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ عَلَّمَکَ ما لَمْ تَکُنْ تَعْلَمُ وَ کانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکَ عَظيماً )


معنی :و اگر فضل خدا و رحمتش از تو دستگیری نمی کرد چیزی نمانده بود که طایفه ای از کفار تو را گمراه کنند هر چند که جز خودشان را گمراه نمی کنند و خردلی به تو ضرر نمی زنند چون خدا کتاب و حکمت بر تو نازل کرده و چیزهایی به تو آموخته که نه می دانستی و نه می توانستی بدانی و فضل خدا بر تو بزرگ بود


و من الله توفیق

 

بخش نظرات
روزشمار فاطمیه
روزشمار غدیر
روزشمار محرم عاشورا